Riyad’daki havaalanına cumartesi günü yapılan saldırı, yeni haftada petrol ve taşıma maliyetlerini yeniden öne çıkarıyor. Geçen hafta geniş piyasa yükselirken çip şirketleri geriledi. Bu ayrışmanın kalıcı olup olmadığını, önümüzdeki enflasyon verileriyle birlikte izleyeceğiz.

Şirketler için mesele yalnızca daha fazla satış yapmak değil. Enerji pahalılaşırsa aynı satıştan elde edilen kâr azalabilir; enflasyon yüksek kalırsa bu şirketlerin borçlanması da zorlaşır. Yapay zekâya yönelik uzun vadeli beklentiler, kısa vadede bu iki maliyeti ortadan kaldırmıyor.

Hap bilgiler

  • Havaalanına saldırı doğrudan petrol üretim kaybı demek değil. Bölgedeki gerilimin petrol akışına, gemilerin rotasına veya sigorta ücretlerine yansıması ise şirketlerin maliyetlerini değiştirebilir. Yeni haftada bu bağlantının somutlaşıp somutlaşmadığına bakacağım.
  • Cuma günkü toparlanmayı bütün teknoloji sektörünün güçlendiği şeklinde okumak zor. Çip şirketleri haftalık karşılaştırmada geniş piyasadan belirgin biçimde ayrıştı; endeks yükselirken hangi hisselerin katkı verdiği hâlâ önemli.
  • Tüketici güveni zayıflarken yüksek enerji maliyetinin şirketlere iki yönlü etkisi olabilir: hem üretim pahalılaşır hem müşterinin harcayabileceği para azalır. Bilanço döneminde gelir büyümesi kadar kâr marjına ve nakit üretimine de bakmak gerekiyor.

Bu hafta ne oldu?

  • 2 Ekim ile 9 Ekim günlük kapanışları karşılaştırıldığında S&P 500’ü izleyen SPY yaklaşık %1,16, Nasdaq 100’ü izleyen QQQ ($QQQ) %0,23 yükseldi. Çip şirketleri ETF’i SMH ($SMH) ise %4,32 geriledi. Aynı haftada bu kadar farklı sonuç çıkması, teknolojiye yönelik uzun vadeli iyimserlikle kısa vadeli alım isteğinin aynı olmadığını gösteriyor.
  • Michigan Üniversitesi’nin ekim öncü tüketici güven endeksi, eylüldeki 48,1’den 46,3’e indi. Bu anket insanların ekonomik koşullara nasıl baktığını anlatıyor; harcamaların aynı oranda düştüğünü kanıtlamıyor. Yine de şirketlerin satış beklentileri için daha temkinli bir zemin oluşturuyor.
  • Delta, 9 Ekim’de yıllık düzeltilmiş hisse başına kâr beklentisini $5,10-$5,60 olarak açıkladı. Temmuzdaki aynı ölçüye dayanan aralık $6,50-$7,50 idi. Bu değişiklik, yakıt maliyeti yüksekken yolcu talebinin tek başına her zaman güçlü kâr getirmediğine somut bir örnek.
  • ABD Hazine Bakanlığı’nın 9 Ekim tarihli izni, Rusya menşeli dizelin belirli işlemlerle satış ve teslimatına olanak tanıyor. Bir izin verilmesi, yakıtın alıcıya ulaştığı veya fiyatın düştüğü anlamına gelmiyor. Arzın gerçekten artıp artmadığı ayrıca izlenmeli.
  • Cumartesi Riyad saldırısında, Suudi sivil havacılık makamlarının açıklamasını aktaran Reuters’a göre 12 kişi öldü, 309 kişi yaralandı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon Husileri sorumlu tuttu. Saldırıdan tek başına petrol üretiminin azaldığı sonucu çıkarılamaz.
  • Yapay zekâ şirketlerinin halka arz beklentileri de gündemde. Anthropic’in resmi açıklaması, 1 Haziran’da gizli bir taslak başvuru yapıldığını söylüyor; hisse sayısı ve fiyat aralığı belirlenmiş değil. Büyüme beklentisini tartışırken kesinleşmemiş bir halka arz değerini şirketin bugünkü değeri gibi kabul etmemek gerekiyor.

Hafta başından bu yana ne değişti?

  • Hafta başında Nasdaq’ın rekorunu ve yüksek faize rağmen süren alımları izliyorduk. Hafta sonunda çiplerdeki kayıp, zayıf tüketici güveni ve yeni bölgesel gerilim birlikte öne çıktı. Şimdi soru, endeksin yükselmesinden çok şirketlerin bu maliyet ortamında beklentileri karşılayıp karşılayamayacağı.

Piyasa seviyeleri

ABD endeksleri ve çipler

  • QQQ, cuma gününü $751,27’de tamamladı. Günün $748,37 dibi ve $752,87 tepesi ilk izleme aralığını veriyor. Üst sınırın aşılması alımların devamını destekleyebilir; alt sınırın kaybı cuma günkü toparlanmayı zayıflatır. Bunlar tek seansın sınırları, kalıcı destek ve dirençler değil.
  • SMH $603,33’te, cuma gününün $601,38 dibine yakın kaldı. Bu dip ilk destek adayı; $615,55 gün içi tepesi ise yukarıda direnç oluşturabilir. Yeni alımların kapanışa taşınması, burada yalnızca olumlu açılış görmekten daha anlamlı olur.

Tahvil ve değerli metaller

  • Uzun vadeli ABD tahvillerini izleyen TLT $77,98’deydi; cuma gününün $77,49 dibi destek adayı, $78,05 tepesi kısa vadeli direnç adayı. Üst sınıra yöneliş tahvil talebinin güçlenmesiyle uyumlu olabilir. Bu fon fiyatını tahvil faizi gibi okumamak gerekir.
  • Altını izleyen GLD ($GLD) $384,58’le haftayı bitirdi. Cuma gününün $383,26 dibinde alıcıların tutunması destek oluşumunu güçlendirebilir. Yukarıdaki $385,17 ise ilk direnç adayı; aşılırsa hareketin korunmasını izleyeceğim.
  • Gümüş ETF’i SLV ($SLV) $54,78’de, $54,75 günlük dibinin hemen üzerindeydi. Bu destek adayının kaybı tepkiyi zayıflatır; $55,25 civarındaki direnç adayına yöneliş ise alımların güçlendiğini düşündürebilir. Bu iki fonun fiyatları, metallerin ons fiyatı değil.

Kripto

  • Bitcoin pazar sabahı 09.11 civarında yaklaşık $82.961’di. Finansal analist Tunç Şatıroğlu’nun (@tuncsatiroglu) analizindeki $83.400, toparlanma için aşılması gereken koşullu eşik. Aşağıda ilk $82.300 bölgesinin destek oluşturup oluşturmadığı izlenebilir; hafta sonundaki kısa hareketleri kalıcı dönüş saymak için acele etmiyorum.
  • Ethereum aynı sabah 09.08 civarında yaklaşık $2.502’ydi. Şatıroğlu’nun $2.530 toparlanma eşiğinin altında kalıyor. Bu direnç geri alınamazsa analizdeki $2.350 yeniden test riski gündemde kalır. Şimdiki tepki güçlü bir destek oluştuğunu henüz kanıtlamıyor.

Kırmızı bayraklar

  • Bölgesel gerilimin taşımacılık veya üretimde kalıcı aksama yaratması, enflasyonun düşmesini zorlaştırabilir. Böyle bir durumda enerji şirketleriyle yakıt tüketen şirketlerin aynı yönde hareket etmesini beklemem.
  • Güçlü satış büyümesine rağmen marjların ve nakit akışının gerilemesi, bilanço başlığının altındaki asıl zayıflık olabilir. Özellikle yüksek yatırım harcaması yapan teknoloji şirketlerinde bu ayrım daha önemli.

Takvim

  • 12 Ekim pazartesi: ABD hisse piyasasında normal seans planlanıyor; tahvil piyasasında tatil. İki piyasanın işlem koşulları aynı olmayacak.
  • 14 Ekim çarşamba 15.30: ABD eylül tüketici fiyat endeksi (TÜFE). Enerjinin katkısı kadar çekirdek fiyatların seyri de önemli.
  • 15 Ekim perşembe 15.30: ABD eylül üretici fiyat endeksi (ÜFE). Şirketlerin maliyet baskısı için ikinci kontrol. Saatler Türkiye saati.

Analizim

Yeni haftaya girerken ilk bakacağım şey, bölgesel gerilimin şirketlerin maliyetlerine geçip geçmediği. Petrolün açılıştaki tepkisi ilk bilgiyi verir, fakat tek başına yeterli olmaz. Taşıma akışında sorun, kalıcı fiyat artışı ve yüksek enflasyon birlikte görülürse şirketlerin kâr beklentilerini daha temkinli değerlendirmek gerekir. Bu durumda endeksin birkaç büyük şirketle yükselmesi beni rahatlatmaz.

Daha olumlu senaryoda taşımacılık sürer, ilk enerji tepkisi yatışır ve enflasyonun alt kalemleri hafifler. O zaman bilanço sonuçları daha fazla ağırlık kazanır. Yapay zekâya yapılan yatırımın müşteriye, gelire ve nakde dönüşmesi ile yalnızca yatırım bütçesinin büyümesi arasında ayrım yapacağım. Çip şirketlerinin de geniş piyasanın toparlanmasına katılması, bu görüşe fiyat tarafında destek verir.

Şimdilik uzun vadeli teknoloji beklentisini korumakla kısa vadede daha fazla risk almak arasında mesafe bırakıyorum. Pazartesi güçlü bir açılış, haftanın bütün belirsizliklerini çözmez. Fiyatın hareketini sürdürmesi, şirketlerin beklentilerini karşılaması ve maliyet baskısının hafiflemesi birlikte daha ikna edici olur.

Kaynaklar

Yatırım tavsiyesi değildir; araştırma ve takip notudur.