ABD’de işe alım yavaşladı, fakat hisseler cuma gününü yükselişle bitirdi. Zayıf istihdam, Fed’in yeniden faiz artırması ihtimaline ilişkin endişeyi hafifletti. Bundan sonraki soru, faiz baskısı hafiflese bile şirketlerin satışlarını taşıyacak talebin ne kadar güçlü kalacağı.

Daha düşük faiz beklentisi, özellikle gelecekteki kazançlarına yüksek değer biçilen teknoloji şirketlerini destekleyebilir. Ancak istihdamın zayıflaması hane gelirlerini ve tüketimi de etkiler. Aynı veri borsaya kısa vadede nefes aldırırken şirket kârları için daha zor bir dönemin habercisi olabilir; bu iki etkiyi birlikte izlemek gerekiyor.

Hap bilgiler

  • Hisselerdeki alımı değerlendirirken gerekçeyi ayırıyorum: enflasyonun yavaşlamasıyla hafifleyen faiz baskısı, talebin sert düşmesiyle gerileyen faizden daha sağlıklı bir zemin sunar. İşe alımların azalması tek başına bu ayrımı çözmüyor.
  • Enerji maliyetleri ve ücretler, istihdamın manşetinden sonra bakılacak ikinci alan. Şirketler daha ucuz borçlansa bile yüksek girdi maliyetleri ve zayıf satışlar aynı anda kârı sınırlayabilir.
  • Altın ve gümüşte toparlanmayı değerlendirirken geri alınan eşiklere bakıyorum. Değerli metallerin faiz düşüşünden yararlanması ile bir önceki satışın tamamını telafi etmesi farklı koşullara bağlı.

Dünden bu yana ne değişti?

  • Dün güçlü bir istihdam sonucunun faiz baskısını uzatma ihtimali öne çıkıyordu. Açıklanan zayıf sonuç bu endişeyi azalttı; artık daha önemli soru, işe alımdaki yavaşlamanın geçici mi yoksa talepteki daha geniş bir zayıflamanın parçası mı olduğu.

Bugün ne oldu?

  • ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun eylül raporunda tarım dışı istihdam artışı 29 bin, işsizlik oranı %4,2 oldu. Temmuz ve ağustosun toplam istihdam artışı da 60 bin aşağı revize edildi. Bu nedenle yalnız son ayı değil, önceki ayların da daha zayıf görünmesini dikkate almak gerekiyor.
  • Associated Press’in kapanış değerlendirmesinde, daha zayıf işe alımların ekim ayında Fed’in faiz artırabileceği endişesini hafiflettiği belirtildi. S&P 500 %0,7, Nasdaq Composite %1,2 yükseldi. Piyasanın ilk tepkisi olumlu olsa da bu hareket, Fed’in bir faiz indirimi kararı aldığı anlamına gelmiyor.
  • G7, rezervlerden 100 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü salımı üzerinde anlaştı. Associated Press’e göre dizel tedarikinin önemli bir kısmı ilk 20 güne alınacak. Bu adım maliyet baskısını hafifletebilir; ancak Uluslararası Enerji Ajansı, Hürmüz’deki sorunların özellikle dizelde sürdüğünü belirtiyor. Rezerv salımı, rafineri ve taşıma kapasitesindeki aksaklıkları tek başına gidermez.
  • Bora Özkent (@boraozkent), istihdam açıklanmadan önceki değerlendirmesinde büyüme ve yapay zekâ yatırımlarına dayanarak ABD hisseleri için iyimserliğini koruyordu. İlk piyasa tepkisinin yanıltıcı olabileceğini de vurguladı. Ben bu görüşün büyüme ayağını, açıklanan zayıf istihdam ve önceki aylardaki revizyonlarla birlikte değerlendiriyorum; olumlu borsa tepkisi ekonomik dayanıklılığı tek başına kanıtlamıyor.
  • ABD 10 yıllık tahvilinin cuma günkü Hazine par getirisi %5,28. Faiz artırımı ihtimalinin azalması, şirketlerin borçlanma maliyetinin hemen düştüğü anlamına gelmez. Hisselerin toparlanmasına tahvil piyasasının da katılması, yükselişin finansman tarafından desteklendiğini gösterecek.

Piyasa seviyeleri

ABD endeksleri ve çipler

  • Nasdaq 100 ($NDX), cuma günü 30.807,93’ten kapandı. Tunç Şatıroğlu’nun (@tuncsatiroglu) 1 Ekim değerlendirmesindeki 30.800 direncinin yalnız biraz üzerinde. Yeni haftada bu bölgenin korunması, tek günlük aşılmasından daha anlamlı olacak; 30.500 ara eşik ve 30.000 destek aşağıdaki referanslar. Nasdaq 100’ü izleyen $QQQ ETF’i ise $749,58’den kapandı; endeks seviyeleri ETF’in hisse fiyatına uygulanmaz.
  • S&P 500 ($SPX) kapanışı 7.722,72. Aynı değerlendirmedeki 7.775 direnç seviyesine ulaşılmadı; 7.600 destek üzerindeki hareket devam ediyor. Daha geniş piyasanın teknoloji hisselerine eşlik etmesi için bu üst eşikteki davranışı izleyeceğim.
  • Çip şirketlerini izleyen $SMH, $630,60 kapanışıyla önceki $618-$620 direnç bölgesinin üzerine çıktı. Bu bölgenin yeni haftada korunması alımların devamı açısından önemli. Analistin $600 zarar kes seviyesi ayrı bir risk sınırı; teknik destek olarak yorumlamıyorum.

Değerli metaller

  • Ons altın, cuma günkü Reuters haberinde $4.140,06 düzeyindeydi. Tunç Şatıroğlu’nun 28 Eylül analizindeki $4.250’yi geri alma koşulu hâlâ karşılanmış değil. Aynı analizdeki $4.000, aşağı yönlü senaryonun hedefi; henüz oluşmuş bir destek değil ve oraya düşüşü kaçınılmaz görmüyorum.
  • Ons gümüş için aynı haberdeki fiyat $60,36. Önceki analizdeki $63 üzerinde günlük kapanış koşulu ile $56 aşağı yönlü hedefi önemini koruyor; hedef, oluşmuş bir destek anlamına gelmiyor. Fiyatın bu iki eşik arasında olması, güçlü bir toparlanmanın başladığını söylemek için yeterli değil; burada günlük kapanış belirleyici olacak.

Kırmızı bayraklar

  • İstihdamın zayıflaması faiz beklentisini rahatlatırken gelir ve tüketim görünümünü bozabilir. Şirketler satış tahminlerini aşağı çekmeye başlarsa, daha ucuz finansman beklentisinin olumlu etkisi azalır.
  • Petrol rezervlerinin salımı enerji maliyetlerini düşürmeyebilir. Dizel tedariki ve sevkiyat sorunları sürerse ulaştırma, üretim ve nihayet tüketici fiyatları üzerindeki baskı devam eder.

Takvim

  • 5 Ekim Pazartesi: ISM hizmetler PMI. Zayıf işe alıma rağmen hizmet talebinin ayakta kalıp kalmadığına bakacağım.
  • 7 Ekim Çarşamba, 21:00 Türkiye saati: 15-16 Eylül Fed toplantısının tutanakları. Enflasyon ve istihdam arasındaki dengeyi nasıl tartıştıkları, sonraki faiz kararını anlamak için önemli.

Analizim

Bu hafta şirketlerin iyi haberlerinin yüksek borçlanma maliyetine rağmen ne kadar etkili olabildiğini izledim. Şimdi istihdam verisi, bu maliyetin daha fazla yükselmeyebileceği ihtimalini güçlendirdi. Teknoloji hisseleri için bu olumlu; fakat gelecekteki gelir beklentilerini değerlendirirken ekonominin yavaşlamasını da hesaba katıyorum. Faiz beklentisiyle gelen alımın sürmesi, şirketlerin büyüme ve nakit üretme gücünün korunmasına bağlı.

Önce tahvil piyasasında faiz baskısının hafifleyip hafiflemediğine, ardından yükselişin birkaç büyük şirketin dışına yayılıp yayılmadığına bakacağım. Enflasyon ve enerji maliyetleri hafiflerken istihdam da tamamen durma noktasına gelmezse daha dengeli bir toparlanma mümkün. Buna karşılık işe alımdaki zayıflamaya tüketim ve şirket beklentilerindeki bozulma eşlik ederse, yalnız daha düşük faiz umuduyla yükselen fiyatlara aynı güveni duymam. İyimserliğimin sınırını, verinin ilk gün yarattığı heyecan yerine bu koşullar belirleyecek.

Kaynaklar

Yatırım tavsiyesi değildir; araştırma ve takip notudur.