Çip hisseleri salı günü güçlü döndü. S&P 500 %0,9 yükselerek 7.509,20’ye, Nasdaq %1,3 yükselerek 25.837,21’e çıktı; Micron %12,2, Nvidia %2 değer kazandı. Bir gün önce kapanışa taşınamayan tepki bu kez korundu.

Fakat rallinin yanında iki önemli baskı da büyüdü: Brent petrol $91,01’e, ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,63’e çıktı. Bu yüzden asıl soru artık “çipler toparlandı mı?” değil; yüksek petrol ve faiz, bilanço desteğiyle başlayan bu toparlanmanın endeks geneline yayılmasına izin verecek mi?

Hap bilgiler

  • S&P 500 7.509,20 seviyesinde kapandı ve 7.450 eşiğini geri aldı. QQQ ($QQQ) %1,8 yükselerek $708,78’e çıktı; $700-$705 bölgesi yeniden destek, $712 ise ilk güçlü onay seviyesi oldu. Fiyat tepkisi önceki güne göre daha sağlıklı, fakat endeks henüz yeni bir kırılma üretmedi.
  • SMH (çip şirketleri ETF’i, $SMH) %4,6 artışla $584,01, DRAM (bellek şirketleri ETF’i, $DRAM) %10,7 artışla $58,81 seviyesinde kapandı. DRAM, Tunç Şatıroğlu’nun (@tuncsatiroglu) verdiği $57,68-$57,69 teknik eşiğini aştı; SMH’de $590 hâlâ daha güçlü toparlanma seviyesi.
  • Micron ($MU) $969,94’e çıkarak günü yaklaşık %12 yükselişle tamamladı. Nvidia ($NVDA) $207,24’e, Intel ($INTC) $105,40’a çıktı. Çip rallisi yalnız bir hisseye bağlı değildi; fakat Micron’da $980-$1.000, Nvidia’da $210 ve SMH’de $590 aşılmadan son haftalardaki hasarın tamamen kapandığını söylemek için erken.
  • Brent petrol %2 yükselerek $91,01’de kapandı. ABD 10 yıllık tahvil faizi resmi veride %4,63’e, 30 yıllık faiz %5,13’e çıktı. Çipler yükselirken petrol ve faizin de yükselmesi kısa vadede güçlü, orta vadede kırılgan bir piyasa yapısı oluşturuyor.
  • Bitcoin çarşamba sabahı yaklaşık $65.900, Ethereum $1.919, XRP $1,13 seviyesinde. Ethereum $1.890-$1.900 bölgesini koruyor; Bitcoin ise $67.900-$68.000 onay bölgesinin altında. Kripto pozitif yapıyı sürdürüyor, fakat daha büyük risk iştahı için Bitcoin’den henüz fiyat onayı gelmedi.
  • BIST 100 salı günü %0,73 gerileyerek 13.968,86 seviyesinde kapandı; USD/TRY çarşamba sabahı yaklaşık 47,22. TCMB kararı 23 Temmuz’da açıklanacak. Endeks 14.000’in hemen altında olduğu için faiz kararı öncesi yön hâlâ teyide muhtaç.

Bugün ne oldu?

  • Associated Press verilerine göre S&P 500 65,92 puan, Nasdaq 329,13 puan, Russell 2000 ise 44,97 puan yükseldi. Böylece önceki gün kapanışta sönen teknoloji tepkisi bu kez seans sonuna taşındı. Micron ve Nvidia, S&P 500’e en fazla katkı veren iki hisse oldu.
  • Bloomberg Television’ın The Close yayınında Philadelphia Yarı İletken Endeksi’nin yaklaşık %5 yükseldiği ve son bir ayın en güçlü gününü yaşadığı aktarıldı. Buna rağmen S&P 500’de 230 hisse yükselirken 271 hisse düştü. Endeks rallisi güçlüydü, fakat piyasa genişliği manşetin gösterdiği kadar rahat değildi.
  • Yahoo Finance (@YahooFinance) yayınında teknoloji S&P 500’ün açık ara en güçlü sektörüydü; küçük şirketler de yükseldi. Aynı anda 30 yıllık tahvil faizinin %5,13’e çıkması önemli: piyasa yüksek iskonto oranına rağmen çipleri aldı, ancak bu durum faizin artık önemsiz olduğu anlamına gelmiyor.
  • Brent gün içinde $92’ye yaklaşırken çip hisselerinin yükselmesi, piyasanın İran kaynaklı enerji riskini şimdilik şirket bilançolarından ayrı fiyatladığını gösteriyor. Fakat petrol ay başındaki $72 altından $91’e geldi. Bu hareket kalıcılaşırsa enerji maliyeti, enflasyon ve tahvil faizi üzerinden teknoloji değerlemelerine yeniden döner.
  • CNBC’nin (@CNBC) Mad Money yayınında piyasa yorumcusu Jim Cramer, yarı iletkenlerde büyük yükselişlerin aynı zamanda portföyü yeniden dengelemek için kullanılabileceğini söyledi. Micron ve Nvidia’yı olumlu görse de yazılımın geride kaldığını, kaldıraçlı pozisyonların sert teknoloji hareketlerinde riski büyüttüğünü vurguladı.
  • Bu ayrım fiyatlarda da görüldü. SMH %4,6 ve DRAM %10,7 yükselirken yazılım şirketleri ETF’i IGV ($IGV) %1,1 gerileyerek $91,89’da kapandı. Yapay zekâ teması geri döndü, fakat para yine donanım ve bellek tarafında yoğunlaştı.
  • Tunç Şatıroğlu, Kanal Finans yayınında DRAM için $57,68-$57,69 üzerini teknik dönüş eşiği olarak verdi. ETF $58,81’de kapandığı için bu çağrı fiyatla ilk onayı aldı. Bununla birlikte tek günlük güçlü hareketten sonra aynı bölgenin destek olarak korunması gerekiyor.
  • Tunç’un kripto çerçevesinde Bitcoin için $67.900-$68.000, Ethereum için $1.970-$2.000, XRP için $1,13 öne çıktı. Çarşamba sabahı XRP eşikte, Ethereum ilk desteğin üzerinde, Bitcoin ise onay seviyesinin altında. Yani üç varlık aynı anda tam teyit vermiyor.
  • Uzay hisselerinde de tepki vardı. SpaceX ($SPCX) %3 yükselerek $123,47’ye, AST SpaceMobile ($ASTS) %10,3 yükselerek $63,34’e çıktı. Tunç, ASTS için $63,84’ü daha güçlü teknik onay olarak izliyor; hisse gün içinde bu seviyeyi aşsa da kapanışta birkaç sent altında kaldı.
  • Borsa İstanbul küresel risk iştahına katılmadı. BIST 100 14.000’in altına indi. Tunç, TCMB’nin politika faizini sabit tutsa bile koridor veya eylül yönlendirmesi üzerinden gevşeme sinyali verebileceğini düşünüyor. Bu bir kaynak senaryosu; resmi karar ve iletişim görülmeden fiyatlanmış sonuç gibi okunmamalı.

Piyasa seviyeleri

Global risk ve faiz

  • Brent $91,01 seviyesinde. $89-$90 ilk destek, $93 ilk direnç, $95-$96 daha tehlikeli risk bölgesi. $93 altında kalması enerji şokunu sınırlayabilir; $95 üzerine yerleşmesi enflasyon ve merkez bankası baskısını belirgin biçimde büyütür.
  • ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,63, 30 yıllık faiz %5,13 seviyesinde. 10 yıllık faizde %4,60 ilk destek ve rahatlama eşiği, %4,70 ise sonraki direnç ve risk bölgesi. Çip rallisinin kalıcı olması için ya petrolün ya da uzun vadeli faizin geri gelmesi gerekiyor.

ABD endeksleri

  • S&P 500 7.509,20 seviyesinde. 7.450 yeniden destek, 7.550 ilk direnç, 7.600 daha güçlü kırılma bölgesi. Endeks önceki gün kaybettiği eşiği geri aldı; 7.550 aşılmadan yeni zirve hareketi teyit edilmiş sayılmaz.
  • QQQ $708,78 seviyesinde. $700-$705 destek, $712 ilk direnç, $720 sonraki hedef bölgesi. $712 üzerinde kapanış teknoloji tarafındaki tepkiyi güçlendirir; $700 altına dönüş salı günkü hareketin kısa süreli kaldığını gösterir.
  • IWM (küçük şirketler ETF’i, $IWM) $296,45 seviyesinde. $292-$294 destek, $300 ilk direnç. Küçük şirketlerin %1,5 yükselmesi olumlu; $300 aşılmadan faiz baskısının geniş piyasada sona erdiği söylenemez.

Temalar ve ETF'ler

  • SMH $584,01 seviyesinde. $560 ilk destek, $590 ilk güçlü direnç, $600 daha temiz toparlanma bölgesi. ETF $560’ı kuvvetli biçimde geri aldı; fakat geçen haftaki satışın önemli kısmı hâlâ kapanmadı.
  • DRAM $58,81 seviyesinde. $57,68-$58 artık ilk destek ve teknik onay bölgesi, $60 ilk direnç. Micron $969,94 seviyesinde; $920-$930 destek, $980-$1.000 direnç bölgesi. Bellek tarafında fiyat onayı geldi, şimdi bu seviyelerin korunup korunmadığı izlenecek.
  • Nvidia $207,24 seviyesinde. $203-$205 destek, $210 ilk direnç. Intel $105,40 seviyesinde; $100-$102 destek, $106-$108 ilk direnç. Intel bilançosu perşembe günü çip rallisinin yalnız bellek şirketlerine mi, sektör geneline mi yayıldığını gösterecek.
  • IGV $91,89 seviyesinde. $90-$91 destek, $94-$95 direnç. Çipler hızla toparlanırken yazılımın gerilemesi, yapay zekâ harcamasından kimin gelir üreteceği tartışmasının sürdüğünü gösteriyor.

Uzay ve kripto

  • SpaceX $123,47 seviyesinde. $120-$122 destek, $129-$130 ilk direnç. AST SpaceMobile $63,34 seviyesinde; $59-$60 destek, $63,84 teknik onay, $64,50 sonraki direnç. İki hisse de toparlandı, fakat ASTS kapanışta onay eşiğinin hemen altında kaldı.
  • Bitcoin yaklaşık $65.900 seviyesinde. $64.000 destek, $67.900-$68.000 onay bölgesi, $71.600 ilk hedef. Ethereum yaklaşık $1.919 seviyesinde; $1.890-$1.900 destek, $1.970-$2.000 onay bölgesi. XRP yaklaşık $1,13 seviyesinde; $1,13 pivot, $1,16 ilk direnç.

Türkiye

  • BIST 100 13.968,86 seviyesinde. 13.880-13.900 ilk destek, 14.000 ilk geri alma seviyesi, 14.300-14.450 direnç bölgesi. TCMB kararı öncesinde 14.000 üzerinde kapanış kısa vadeli rahatlama, 13.880 altı ise baskının arttığı sinyal olur.
  • USD/TRY yaklaşık 47,22 seviyesinde. 47,00 destek, 47,35-47,50 direnç bölgesi. Petrol $90 üzerinde olduğu için olası bir gevşeme mesajının kur ve enflasyon etkisi normalden daha önemli hale geliyor.

Kırmızı bayraklar

  • Brent $93 üzerine çıkarken ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,70’e yaklaşırsa, çiplerdeki tepkinin endeks geneline yayılması zorlaşır. $95 petrol ile %4,70 faiz aynı anda görülürse teknoloji değerlemeleri için daha ağır bir baskı oluşur.
  • S&P 500 7.450’yi, QQQ $700’ü ve SMH $560’ı yeniden kaybederse salı günkü güçlü hareket bir trend dönüşünden çok kısa süreli tepki olarak kalır.
  • DRAM $57,68 altına döner, Micron $920’nin ve Nvidia $203’ün altına inerse bellek ve çip rallisindeki ilk fiyat onayı bozulur.
  • Alphabet ve Tesla yüksek yatırım harcaması açıklarken gelir, marj veya nakit akışı karşılığını gösteremezse, piyasa yapay zekâ yatırımlarını büyüme motoru yerine finansman yükü olarak okuyabilir.
  • S&P 500 yükselirken piyasa genişliğinin yeniden negatif kalması, rallinin az sayıda büyük teknoloji hissesine bağımlı olduğunu gösterir. Endeks artışı ile yükselen hisse sayısı birlikte güçlenmeden risk tamamen dağılmış sayılmaz.
  • Bitcoin $64.000’i, Ethereum $1.890’ı ve XRP $1,13’ü aynı anda kaybederse kripto tarafındaki erken risk iştahı sinyali zayıflar.
  • BIST 100 13.880’in altına inerken USD/TRY 47,50 üzerine çıkarsa, TCMB kararı öncesinde Türkiye tarafında faiz beklentisinden çok petrol ve kur baskısı fiyatlanıyor demektir.

Takvim

  • 22 Temmuz Çarşamba: Alphabet ve Tesla bilançoları. Alphabet’te bulut büyümesi, yapay zekâ gelirleri ve sermaye harcamaları; Tesla’da marj, nakit akışı ve yüksek teknoloji yatırımlarının karşılığı izlenecek.
  • 23 Temmuz Perşembe: TCMB ve Avrupa Merkez Bankası faiz kararları, ABD haftalık işsizlik başvuruları ve kapanış sonrası Intel bilançosu. Petrol kaynaklı enflasyon riski ile büyüme ve teknoloji yatırımları aynı gün test edilecek.
  • 24 Temmuz Cuma: Temmuz öncü imalat ve hizmet PMI verileri ile haziran yeni konut satışları açıklanacak. Yüksek faiz ve petrolün reel ekonomiye etkisi aranacak.
  • 28-29 Temmuz: Fed faiz toplantısı. Brent ve tahvil faizleri yüksek kalırsa, Fed’in enerji kaynaklı ikinci tur enflasyon etkilerine yaklaşımı karar kadar önemli olacak.

Analizim

Salı günkü hareket, pazartesiden daha güçlü bir mesaj verdi. Bu kez yalnız gün içi tepki değil, kapanış onayı da geldi. S&P 500 7.450’yi, QQQ $700-$705’i, SMH $560’ı ve DRAM $57,68-$58 bölgesini geri aldı. Fiyat açısından ilk tamir gerçekleşti.

Yine de bunu şimdiden yeni bir ralli başlangıcı olarak okumuyorum. Çünkü aynı gün Brent $91,01’e, 10 yıllık faiz %4,63’e, 30 yıllık faiz %5,13’e çıktı. Üstelik S&P 500 yükselirken düşen hisse sayısı yükselenlerden fazlaydı. Manşet güçlü, altyapı hâlâ seçici.

Çip tarafındaki olumlu fark şu: hareket yalnız Nvidia’ya bağlı değildi. Micron, DRAM, SMH, Intel ve Güney Kore’deki bellek hisseleri aynı anda yükseldi. Bu, geçen haftaki satıştan sonra gerçek alıcı geldiğini gösteriyor. Fakat Cramer’ın hatırlattığı gibi, sert bir yarı iletken yükselişi bütün teknoloji hisselerinin aynı kalitede olduğu anlamına gelmez. IGV’nin aynı gün düşmesi bu ayrımı doğruluyor.

Şimdi sıra bilançolarda. Alphabet’in yüksek yapay zekâ harcamasına karşı bulut geliri ve marj üretmesi, Tesla’nın yatırımlarına karşı nakit akışı göstermesi, perşembe günü Intel’in de talep ve üretim tarafında güçlü yönlendirme vermesi gerekiyor. Harcama ile gelir arasındaki bağ güçlenirse çip rallisi S&P 500’e yayılabilir. Bağ zayıf kalırsa yatırımcı güçlü salı gününü kâr almak için kullanabilir.

Tunç’un DRAM seviyesi ilk kez fiyatla doğrulandı. Kripto ve ASTS tarafında ise teyit henüz eksik: Bitcoin $67.900-$68.000’in, Ethereum $1.970-$2.000’in, ASTS $63,84’ün altında. Bu nedenle bugünkü tablo “risk iştahı geri döndü” değil, “risk iştahı bazı alanlarda geri dönmeye başladı” şeklinde okunmalı.

Bugün için karar ağacım şu:

  • Brent $93 altında kalırken ABD 10 yıllık faizi %4,63’ten geri dönebiliyor mu?
  • S&P 500 7.450 üzerinde kalıp 7.550’ye, QQQ $712’ye ve SMH $590’a ilerleyebiliyor mu?
  • DRAM $57,68-$58 bölgesini destek yaparken Micron $980-$1.000 bandını aşabiliyor mu?
  • Alphabet ve Tesla, yapay zekâ yatırımlarını gelir, marj ve nakit akışıyla destekleyebiliyor mu?
  • Bitcoin $67.900-$68.000’i, Ethereum $1.970-$2.000’i ve ASTS $63,84’ü geçerek risk iştahını doğrulayabiliyor mu?
  • BIST 100 TCMB kararı öncesi 14.000’i geri alabiliyor mu, USD/TRY 47,50’nin altında kalıyor mu?

Petrol $93 altında kalır, faiz %4,60’a doğru geri gelir ve SMH $590 üzerine çıkarsa salı günkü hareket yeni bir teknoloji rallisinin ilk güçlü adımı olabilir. Brent $93’e yönelirken S&P 500 7.450’yi ve DRAM $57,68’i kaybederse güçlü tepki, makro baskıyı aşamadan sönmüş olur.

Kaynaklar

Yatırım tavsiyesi değildir; araştırma ve takip notudur.