SpaceX’in sonuçlarının ardından ABD’de teknoloji hisselerine alım geldi; çipler de çarşamba günü toparlandı. Şirket kâr açıklarken yeni yatırımları için daha fazla para harcadı; bugün bu büyümenin nasıl finanse edileceğine de bakacağım.

Veri merkezi kurarken para bugünden harcanıyor, kapasitenin sağlayacağı gelir ise gelecek dönemlere de yayılıyor. Bu nedenle açıklanan kârı, kasaya giren nakdi ve yeni tesislerin maliyetini ayrı okumak gerekiyor.

Hap bilgiler

  • Finansal analist Tunç Şatıroğlu (@tuncsatiroglu), yarı iletkenlere talebin süreceğini düşünürken kısa vadede yeni alım için bekliyor. Bir sektörün uzun vadeli işine güvenmekle bugünkü fiyatı uygun bulmak farklı kararlar; güçlü talep görüşü, yakın vadeli düşüş ihtimalini ortadan kaldırmıyor.
  • Veri merkezine harcanan para, çip tedarikçisine satış fırsatı yaratabilir. Fakat tesisi kuran şirketin kazancı, müşterinin kapasiteyi ne kadar kullandığına ve ne ödediğine bağlı. Aynı yatırım dalgasından etkilenen şirketlerin gelirleri ve finansman ihtiyaçları bu yüzden farklı olabilir.

Bugün ne oldu?

  • AP’ye göre 21 Ekim’de S&P 500 %0,6, Nasdaq Composite %1,1 yükseldi. CNBC de ana endekslerin günün en yüksek noktalarından gerileyerek kapandığını aktardı. Alım geldi, ancak gün içindeki iyimserliğin tamamı kapanışa taşınmadı.
  • Uydu interneti ve yapay zekâ işlerini de bünyesinde bulunduran SpaceX ($SPCX), üçüncü çeyrekte yaklaşık $4,4 milyar net kâr ve $2,8 milyar faaliyet kârı açıkladı. Aynı çeyrekte toplam yatırım harcaması, önceki çeyreğin yaklaşık $18,4 milyarından $19,6 milyara çıktı. Net kâr faiz, diğer gelirler ve vergiden de etkileniyor; yatırım harcaması ise kurulan altyapının maliyeti. Bu iki rakamı çıkararak şirketin serbest nakit akışına ulaşamayız.
  • Tesla, 21 Ekim’de ABD seansı sonrasında yayımladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında serbest nakit akışının yıllık %62 azalarak yaklaşık $1,5 milyara indiğini bildirdi. Yatırım harcaması ise %110 arttı. Serbest nakit akışı, faaliyetlerden gelen paradan maddi yatırım harcamaları çıkarıldıktan sonra kalan tutar; harcamalar hızlanırken şirketin elinde daha az nakit kalabilir.
  • Birleşik Krallık’ın deniz ticareti güvenliği birimi UKMTO, 21 Ekim uyarısında Umman yakınlarındaki bir tankere kaynağı bilinmeyen bir cismin isabet ettiğini bildirdi. Yangın söndürüldü, mürettebat güvende; olay inceleniyor. Bu tür olaylar, petrol akışı sürse bile nakliye ve sigorta maliyetlerini yükseltebilir.
  • ABD Hazine Bakanlığı, 21 Ekim’de İran’ın petrol taşımacılığıyla bağlantılı şirket ve gemilere yeni yaptırımlar açıkladı. Yaptırımların uygulanması, petrol ticaretinde kullanılabilen gemileri ve taşıma maliyetlerini etkileyebilir; fiyat üzerindeki sonuç, fiilî akışın nasıl değiştiğine bağlı olacak.

Dünden bu yana ne değişti?

  • Dün küçük şirketlere yayılan alıma rağmen çiplerdeki düşüşü ayrı izliyordum. Çarşamba günü çip şirketleri ETF’i SMH ($SMH), salı gününün tepesini aşarak kapandı. Böylece önceki günkü toparlanmaya yeni bir sektör de katıldı. Şimdi önemli olan, bu kazanımın sonraki seansta geri verilmemesi.

Piyasa seviyeleri

ABD endeksleri ve teknoloji

  • S&P 500’ü izleyen SPY ($SPY), çarşambayı $773,09’da tamamladı. Günün $768,40 dibi yakın destek, $774,44 tepesi direnç adayı. Üst sınıra yakın kapanış olumlu; yeni alımın bu bölgeyi aşması yükselişi ilerletir, alt sınıra dönüş ise son seansın kazancını zayıflatır.
  • Nasdaq 100’ü izleyen QQQ ($QQQ) için ilk direnç adayı $727,95. Son kapanış $725,20 ile bu tepenin altında; aşağıda $719,71 destek adayı var. Çarşamba gününün üst sınırı aşılamaz ve fiyat alt bölgeye yönelirse, teknolojiye gelen alımın gücü yeniden sorgulanır.
  • SMH $556,70’te kapandı. Son seansın $549,52 dibi ve $559,19 tepesi yakın destek ve direnç adayları. Burada yalnız endeksin yükselmesini değil, çiplerde kazanılan alanın korunmasını da arıyorum. Üst sınırın aşılması, önceki günkü satışın daha büyük bölümünün geri alınmasını sağlayabilir.
  • Küçük ABD şirketlerini izleyen IWM’nin kapanışı $276,48. Yukarıda $277,70 direnç adayı, aşağıda $275,30 destek adayı bulunuyor. Teknoloji güçlenirken küçük şirketlerin bu alt bölgeyi koruması, alımın tek bir sektöre daralmaması açısından önemli; desteğin kaybında daha geniş katılıma duyduğum güven azalır.
  • SpaceX günü $159,31’de bitirdi; gün içinde $166,18’e kadar çıktı. Bu tepe yakın direnç, $156,93 dibi destek adayı. İyi bilanço sonrasında fiyatın üst bölgeden geri gelmesi, şirketle ilgili olumlu görüşün her fiyattan alımı haklı çıkarmadığını hatırlatıyor. Yeniden güçlenme için önce üst bölgenin geri alınması gerekecek.

Metaller ve kripto

  • Altın ETF’i GLD ($GLD), $378,95 ile çarşamba gününün $379,55 tepesine yakın kapandı. Bu direnç adayı aşılırsa toparlanma ilerleyebilir; $376,20’deki gün içi dip ise yakın destek adayı. Aşağıdaki sınırın kaybı, son seansın olumlu kapanışını zayıflatır. Bunlar ETF pay fiyatları; ons altınla aynı ölçek değil.
  • Gümüş ETF’i SLV ($SLV) $52,26’dan kapandı ve günün $52,29 tepesine çok yakın kaldı. Bu tepe direnç adayı; günün yaklaşık $51,40 dibi destek adayı. Üst sınır geçildikten sonra fiyatın orada kalabilmesi önemli. Hızla aralığın içine dönülmesi halinde yalnız tepeye değmiş olmak yeterli olmayacak.
  • Bitcoin bu sabah yaklaşık $82.688 ile çarşambanın $82.534 dibine yakın. Tamamlanan günün bu dibi destek, $84.853 tepesi direnç adayı. Önce alt bölgenin korunması gerekiyor; bu sınır da kaybedilirse teknoloji hisselerindeki toparlanmanın kriptoyu aynı ölçüde desteklemediği daha belirgin hale gelir.

Kırmızı bayraklar

  • Yeni kapasiteye talep güçlü kalırken yatırımın geri ödeme süresi uzayabilir. Daha düşük kullanım, daha düşük satış fiyatı veya daha pahalı borç, şirketin aynı satış tutarından elinde kalan nakdi azaltabilir.
  • Petrol yeniden pahalanırsa şirketlerin enerji ve taşımacılık giderleri artabilir. Enflasyonun yavaşlaması da gecikirse yüksek faiz, şirketlerin borçlanmasını pahalılaştırabilir ve yatırımcının gelecekteki kazançlara bugün biçtiği değeri düşürebilir.

Takvim

  • 22 Ekim, 14.00 Türkiye saati: TCMB faiz kararı. Kararın yanında açıklamanın sonraki toplantılara ilişkin mesajı da borçlanma maliyeti ve liranın görünümü açısından izlenecek.
  • 27-28 Ekim: Fed faiz toplantısı (FOMC). Karar ve açıklamalar, şirketlerin finansman koşullarıyla altın ve gümüşün faiz getiren varlıklar karşısındaki cazibesini etkileyebilir.

Analizim

Bugün olumlu bulduğum gelişme, çiplerin de toparlanmaya katılması. Yine de bu alımı değerlendirirken yatırım yapan şirketle ona ekipman satan şirketi aynı yere koymuyorum. Tedarikçi siparişten gelir elde edebilir; tesisi kuran şirket ise o kapasiteyi yıllar boyunca kârlı biçimde kullanmak zorunda. Talebin güçlü olması, bu iki işin aynı riski taşıdığı anlamına gelmiyor.

Önce çarşamba günkü kazanımların korunmasını, ardından yeni kapasitenin ne kadar gelir ve faaliyet nakdi ürettiğini izleyeceğim. Gelir artarken sürekli daha büyük dış finansman gerekiyorsa, açıklanan kâr tek başına yeterli olmayacak. Kapasite kullanımı ve nakit üretimi yatırımlara yetişir, yükseliş de daha fazla şirkete yayılırsa toparlanmaya güvenim artar.

Kaynaklar

Yatırım tavsiyesi değildir; araştırma ve takip notudur.